Magdeburgok, Alemania iparraldeko hiri txiki batek, RDA zaharrean parte hartu izanaren aztarna ugari dituenak, EU-GREEN Nazioarteko Konferentzia hartu zuen 2026ko maiatzaren 5ean eta 6an. (Growth Inclusive Education and Environment). Europako beste hainbat herrialdetako maila ertaineko bederatzi unibertsitatek osatzen dute sarea, eta goi-mailako hezkuntza, iraunkortasuna eta Europako Itun Berdea bultzatzen ditu. Aurten, Konferentziak “Growing up the Future: Education for Sustainability” zuen izena, eta bertan berrehun pertsona inguru zeuden izena emanda, hamar herrialde ezberdinetako hogei unibertsitate baino gehixeago ordezkatuz, horien artean, Bahraingo unibertsitate bat.
Bi egun horietan, bai hiru osoko bilkuretan, bai azpigaietan antolatutako tailer eta eztabaida-saioetan, unibertsitateko irakasleek eta ikertzaileek iraunkortasunaren hiru dimentsioei buruz hausnartu zuten: soziala, ekonomikoa eta ingurumenekoa. Aberdeengo Unibertsitateko Timothy Ingoldek hezkuntza eta demokraziaren arteko loturei buruz hitz egin zigun, nola lotura horiek Guztion Ondasunera garamatzaten, eta nola unibertsitateak berrikuntzarako lekuak diren, non, demokraziaren zutabe den elkarrizketatik abiatuta, ekonomia hobetzeko prestakuntza eta guztion ondasuna uztartu behar ditugun. Magdeburgoko Unibertsitateko Michael Böcherrek bereizketa bat egin zuen: batetik, nahikotasunean oinarritzen den iraunkortasun sendoa eta sistema ekonomiko nagusiari egiten zaion kritika, eta, bestetik, jasangarritasun leuna, eraginkortasunean oinarritzen dena eta egungo sistema ekonomikoa kritikatzen ez duena. Iraunkortasunaren dimentsio berri bat jasotzen du, politika, oro har ahaztu egiten dena. Aktibismoaren eta zientziaren artean gutxi zehaztutako lerroa zientzialariak kaltetzen eta arriskuan jartzen ari dela adierazten du, eta aurkikuntza zientifikoak gizartean eztabaida publikorako “iritzi” irekitzat hartzeko arriskua dagoela. Azkenik, Eva Árlemalm Suediako Mälarirreko Unibertsitateko irakasleak hirurogeita hamarreko hamarkadan Brundiersen 2021eko hiru dimentsioko ereduari lehen onarpena eman zitzaionetik iraunkortasunaren esparruko funtsezko gaitasunak, oinarrizko gaitasun akademikoak eta diziplina bakoitzaren berariazko ezagutza lotzen dituen jasangarritasunerako hezkuntzaren bilakaera azaldu digu. 6. ataleko eztabaida-saioetan parte hartu nuen: “How can teacher training programs be designed to Foster social, cultural, economic and environmental sustainability”. Seihileko batean edo ikasturte batean hainbat alderdiri buruz egindako jarduera praktikoak azaldu zizkiguten, hala nola ikasleak lau hausnarketa-mailatan trebatzea: deskriptiboa, analitikoa, kritikoa eta autohausnarketa, edo metodologiak hiru ikuspegi kontuan hartu behar dituen: kognitiboa (ikastunean zentratua), sozio-emozionala (ekintzan zentratua) eta transformatzailea (jokabidezkoa). Esperientzia praktikoago batek azaldu zuen ikasleak nola trebatzen dituzten elikadura lau unetan birpentsa dezaten: Ekoizpena, Prozesamendua, Paketatzea eta Hondakinen kontrola edo atzerriko hizkuntzetako irakasleentzako proiektu bat, lau unibertsitatek egina, kulturartekotasunean eta hezkuntza sozio-afektiboan oinarritutako metodologiak garatzen saiatzen dena, hizkuntzaren lau trebetasunez gain. Azkenik, Haur eta Lehen Hezkuntzako Irakasleen Fakultateko irakasle batek azaldu zigun nola egiten duen bere ikasleak naturara ateratzea eta mundu naturalarekin eta jasangarritasunarekin lotutako proiektuak egitea.
Gure sareak zaintzaren dimentsioa ekarri zuen gure irakaskuntza-lanean, gurekiko, besteekiko eta ingurumenarekiko, baina, batez ere, azpimarratu zuen nola hazten joan garen sare gisa, pertsona-talde hori osatzen dugunok entzun eta zaindu ondoren. Azaldu genuen etengabeko prestakuntzaren bidez geure burua prestatzen eta prestatzen jarraitzen dugula, eta lanean ari diren beste irakasle batzuk trebatzen ditugula topaketa birtualen eta presentzialen bidez, eta nola lortu dugun Herritartasun Globalarekin lotutako material berritzaileak sortzea, oro har eta bereziki, zaintzak gure ikastetxeetara eta ikasgeletara eramateko.
“Learning about care and learning to care in continuing education” (1) hitzaldia erronka handia izan da hainbat alderditan, baina horietako bi nabarmendu daitezke. Alde batetik, Bigarren Hezkuntzako irakasle baten presentzia bakarra unibertsitate giroan soilik, bere erritmoekin, formaltasun akademikoarekin eta bertaratutako ia guztiek elkar ezagutzen zuten eta bikoteka edo talde txikitan joaten ziren Kongresura jatorrizko unibertsitateetatik. Bestalde, artikulu bat egin behar izan genuen Kongresuaren aurretik. Lehenengo aldian bihotzarekin egin genuen, autore nabarmenen aipuekin eta ikasketatik eta esperientziatik ekarritako gogoetekin, baina ohituta ez geunden gidoi eta baldintza akademikoei jarraitu gabe. Gogor kritikatutako lehen zirriborroaren nahasmenduaren ondoren, gutako talde bat biziki inplikatu zen lehen artikuluaren berrargitalpenean. Azkenean, onartu egin ziguten, eta kongresuko ikaskuntzen ondoren ekarpenen bat sartzera ere ausartu ginen. Azkenik, artikulua onartu egin da eta hurrengo argitalpen baterako edizio fasean dago.
Ezin dugu esan gabe utzi, jakina, oso erronka konplexua izan dela, baina harro egon behar dugu iraunkortasunaren eta Herritartasun Globalaren arteko harremanari buruz aurkeztu ondoren ireki dugun eztabaidarekin, eta gure argitalpenek erakutsi duten interesarekin. Gainera, herrialde askotako pertsonekin partekatzeko aukera izan dugu, eta gure lana azaltzeko aukera izan dugu, neketsua eta ulertezina iruditu baitzitzaigun, batez ere lan profesional trinkoarekin konbinatuta egiten denean. Hala ere, azpimarratu nahi dut, sare honen parte naizen aldetik, harro sentitu nintzela egiten dugun guztia, ikasten duguna, argitaratzen duguna eta gure denbora librea erabiliz partekatzen duguna azaldu ahal izateagatik, amesten dugun hezkuntza hori lortzeko ilusio handiarekin.