MIGRAZIO ETA ATERPE PROIEKTUA
1.- Sarrera
Migrazio-fenomenoa gertakari unibertsala da, eta historia eta orainaldian garrantzi handia duena. Zergatik egin da? Eta oraindik gertatzen al da fenomeno hori? Arrazoi asko daude emigrazioa eragiteko: gerrak, hondamendi naturalak, goseteak, lehorte hilgarriak, arraza-, kultura- eta erlijio-jazarpenak, deportazioak, bizi-baldintza hobeak… Horiek eta jarraitu ditzakegun beste asko dira historian zehar izan diren arrazoi edo kausa batzuk. Desagertu ez den fenomeno bat elikatzen du, gaur egun indar osoa duena.
Gure herrialdean, joan den mendeko hirurogeiko hamarkadan, bi aldi bereko fenomenoak gertatu ziren: barne emigrazio handia, nekazaritza eskualdeetatik industrializatuagoetara, eta beste bat Europako herrialdeetara eta Ameriketara. Gaur egun, beste pertsona batzuen etorrera ikusten dugu, batez ere. Afrikako eta Latinoamerikako herrialdeetatik. Baina, bizi baldintza hobeak bilatzen dituzten espainiar gazteen exodoa ere gertatzen da. Beraz, bizitzen ari gara aldi berean bi fenomeno: immigrazioa eta emigrazioa.
- Zer egin dezakegu eskolan?
2.1 Ikasgelako ikasleen ezaugarriez jabetzea
Horretarako, jaiotza lekuari buruzko informazioa emateko eska diezaiekegu familiei. Familiako kideen jatorria (datu geografikoak, kulturalak, historikoak, kontakizunak, bizipen pertsonalak, oroitzapenak, etab.) euren seme-alabek parteka dezaten.
2.2 GGKEentzako inkesta bat egitea
Inkesta bat egitea hainbat GKEtara bidaltzeko (ACNUR, CEAR, Ongi etorri errefuxiatuak, etab.). Inkestak migratzaileei buruz egiten duten lanarekin zerikusia duten galderak jaso behar ditu: nola laguntzen eta errazten dieten beren bizitzei berriz ekiteko aukera.
2.3 Berriak biltzea dosier baterako
Paperezko egunkarietako eta prentsa digitaleko albisteak jasotzea. Europako, Amerikako, Ozeaniako, Afrikako… emigrazioari buruzko hainbat atal dituen txostena egitea izango da helburua.
2.4 Material grafikoa biltzea eta erakustea
Sarean, erakusketa-aretoetan, liburuetan, familia-albumetan eta abarretan aurki daitezkeen argazkiak biltzea eta erakustea. Irudi horiei esker, pertsonen aurpegiak eta haien baldintzak ikus ditzakegu: adibidez, patera baten hondoratzearen ondorioz hondartzan hilik agertu zen haur baten argazkia, edo portu batera pateraz iritsi eta Gurutze Gorriko langileek artatzen dituzten pertsonen lehorreratzearen argazkiak.
2.5 Umorezko bineten bilduma eta erakusketa
Ikasgelan lantzen ari diren migrazio-arazoak landuko dituzten umorezko binetak biltzea eta azaltzea. Horietatik abiatuta, gakoak edo begirada berriak txerta daitezke, horma-irudiak egin eta ikusgai jar daitezke, ez bakarrik ikasgelan, baita korridoreetan, liburutegian eta sarrerako atondoan ere, ikastetxe osoa egoera horren jakitun izan dadin.
2.6 Glosario bat egitea
Banaka edo talde txikian egin daitekeen erabaki daiteke. Glosarioarekin migrazio-fenomenoarekin lotutako hitzen hizkuntza komuna aurkitu nahi da. Adibide gisa, honako hitz hauek har daitezke kontuan: abusuak, harrera, alanbre-hesiak, asiloa, deportazioak, desplazatuak, gosetea, ihesa, integrazioa, kulturartekotasuna, mafiak, naufragoak, paterak, paperak, pobrezia, familia berrelkartzea, errefuxiatuak, migrazio-dolua, xenofobia, etab. Iradokitako hitz horietatik eta gehi daitezkeen beste batzuetatik, ikasleek haien esanahia bilatuko dute. Horri esker, hobeto ezagutu eta sakondu ahal izango dute migrazioaren gaia.
2.7 Liburu-maleta bidaiaria sortzea
Maleta bat hainbat arrazoirengatik sorterria uzten duten pertsonen istorioak kontatzen edo aipatzen dituzten liburuz betetzea, irakurtzeko. Gela bakoitzak bere maleta egin dezake eta beste gela batzuekin trukatu. Ikastetxeko liburutegia arduratuko da gaiaz, eta atal berezi bat sortuko du.
2.8 Legeriari eta erakundeei buruzko informazioa bilatzea
Ikasleak gai horietaz arduratzen diren erakundeak, nazioarteko tratatuak edo legeak (Schengengo Tratatua, ACNUR, Atzerritarrei buruzko Legea, etab.) bilatuko du eta gusti horretaz informatzen saiatuko dira.
2.9 Irakasleentzako materiala. Maleta bidaiaria
Proiektu hau Maleta Bidaiariarekin batera doa. Maleta dokumentu bat da (edo baliabide didaktiko bat), adin desberdinetara egokitutako irakurketa-liburu batzuk biltzen dituena. Liburu horien gaia aterpea eta emigrazioa da.
FLOR LÓPEZ ETA ISABEL SEBASTIÁN
114 Peonza aldizkarian agertzen den proposamenean oinarrituta, 2015eko urria,
Mariano Coronas Cabrero, eskolako maisu eta liburuzain boluntarioarena